Page 179 - Demo
P. 179


                                    Helmut Kol, gjat%u00eb betimit si kancelar i Gjermanis%u00eb, 198234 Berlinez%u00ebt per%u00ebndimor%u00eb shembin Murin e Berlinit, 11 n%u00ebntor 1989.Plani Marshall ndihmon n%u00eb rind%u00ebrtimin e Evrop%u00ebs. Poster2per%u00ebndimor, e bazuar mbi marr%u00ebdh%u00ebniet e privilegjuara me SHBA-n%u00eb dhe Franc%u00ebn. Mes viteve 1948-1952, prodhimi industrial u rrit me 110%; n%u00eb vitin 1950 ishin tejkaluar nivelet e paraluft%u00ebs. Ritmi i lart%u00eb i rritjes ekonomike erdhi jo vet%u00ebm prej ndihm%u00ebs amerikane me %u201cPlanin Marshall%u201d apo partneritetit n%u00eb administrim mes shtetit, sip%u00ebrmarr%u00ebsve dhe punonj%u00ebsve, por edhe nga nj%u00eb kombinim i fuqis%u00eb s%u00eb madhe industriale dhe intelektuale, p%u00ebrvoj%u00ebs teknike dhe disiplin%u00ebs s%u00eb lart%u00eb t%u00eb pun%u00ebtor%u00ebve gjerman%u00eb. Ndryshe nga periudha pas Luft%u00ebs I Bot%u00ebrore, RFGJ-ja u p%u00ebrfshi aktivisht dhe mori nj%u00eb rol drejtues n%u00eb proceset integruese evropiane. Nj%u00eb v%u00ebmendje e ve%u00e7ant%u00eb iu kushtua p%u00ebrmir%u00ebsimit t%u00eb vazhduesh%u00ebm t%u00eb marr%u00ebdh%u00ebnieve me Franc%u00ebn. RFGJ-ja ishte an%u00ebtare themeluese e Komunitetit Ekonomik Evropian q%u00eb m%u00eb 1957. Nd%u00ebrkoh%u00eb, RFGJ-ja u b%u00eb an%u00ebtare e NATO-s n%u00eb vitin 1955. N%u00eb vitin 1969, n%u00eb pushtet erdhi nj%u00eb koalicion mes Partis%u00eb Socialdemokrate dhe asaj Liberale. Qeveria udh%u00ebhiqej nga kryetari socialdemokrat Vili Brand (Willi Brandt). Ai b%u00ebri nj%u00eb kthes%u00eb n%u00eb politik%u00ebn e jashtme duke nd%u00ebrmarr%u00eb t%u00eb ashtuquajtur%u00ebn Ostpolitika, nj%u00eb linj%u00eb hapjeje ndaj bllokut lindor. Si pasoj%u00eb, u njoh diplomatikisht RDGJ-ja dhe u firmos%u00ebn disa traktate me vendet fqinj%u00eb q%u00eb njihnin paprekshm%u00ebrin%u00eb e kufijve evropian%u00eb. U rrit%u00ebn ndjesh%u00ebm edhe marr%u00ebdh%u00ebniet ekonomike dhe tregtare me k%u00ebto vende. P%u00ebr k%u00ebt%u00eb politik%u00eb, Vili Brand mori %u00e7mimin Nobel p%u00ebr paqe. Politika e tij u shoq%u00ebrua me nj%u00eb thellim t%u00eb procesit t%u00eb integrimit evropian dhe krijimin e nj%u00eb sistemi t%u00eb p%u00ebrbashk%u00ebt financiar.Gjermania e BashkuarN%u00eb vitin 1982 erdhi n%u00eb pushtet q%u00ebndroi disa mandate rresht, koalicioni tradicional mes kristiandemokrat%u00ebve dhe liberal%u00ebve, i kryesuar nga Helmut Kol. Gjat%u00eb k%u00ebsaj periudhe ekonomia gjermane njohu rritje t%u00eb m%u00ebtejshme t%u00eb pesh%u00ebs s%u00eb saj n%u00eb ekonomin%u00eb bot%u00ebrore, inflacioni u mbajt n%u00ebn kontroll, u rrit%u00ebn eksportet. Rritje pati edhe roli nd%u00ebrkomb%u00ebtar i Gjermanis%u00eb n%u00eb bot%u00eb, si dhe n%u00eb kuadrin e institucioneve evropiane. N%u00eb fund t%u00eb viteve %u201880, n%u00eb RDGJ shp%u00ebrtheu l%u00ebvizja demokratike gjat%u00eb s%u00eb cil%u00ebs punonj%u00ebsit u ngrit%u00ebn jo vet%u00ebm kund%u00ebr regjimit diktatorial, por k%u00ebrkuan edhe shembjen e Murit t%u00eb Berlinit dhe bashkimin e Gjermanis%u00eb. Qeveria e kancelarit Kol u pozicionua n%u00eb mb%u00ebshtetje t%u00eb k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje. Kat%u00ebr Fuqit%u00eb e M%u00ebdha (SHBA, BS, Britania e Madhe dhe Franca) u pajtuan q%u00eb t%u00eb respektohej vullneti i popullit gjerman p%u00ebr nj%u00eb shtet t%u00eb bashkuar. R%u00ebnia e Murit t%u00eb Berlinit filloi n%u00eb 9 n%u00ebntor 1989 dhe procesi i ribashkimit p%u00ebrfundoi n%u00eb 3 tetor 1990. Pas ribashkimit, u zhvilluan zgjedhje t%u00eb reja ku p%u00ebrs%u00ebri doli fitues koalicioni i m%u00ebparsh%u00ebm, i udh%u00ebhequr nga kancelari Kol. Qeveria e tij p%u00ebrgatiti dhe zbatoi nj%u00eb plan p%u00ebr rim%u00ebk%u00ebmbjen ekonomike t%u00eb landeve t%u00eb ish-RDGJ-s%u00eb me nj%u00eb program t%u00eb 177
                                
   173   174   175   176   177   178   179   180   181   182   183